SPİL DAĞI MİLLİ PARKI

   Yurdumuzun Ege Bölgesi’nde jeolojik, morfolojik özel bir yapıya sahip, flora bakımından endemik bitki türlerini içeren tarihi, arkeolojik ve mitolojik kalıntılara sahip, bilimsel araştırmalar yönünden olduğu kadar, eğlence ve dinlenme olanakları bakımından büyük değer taşıyan Spil Dağı; 6381 Sayılı Orman Yasası’nın 25’inci maddesi gereğince; 22.4.1968 tarihinde Bakanlık makamının onayı ile Milli Park olarak ilan edilmiş olup, Tarım Orman Köyişleri Bakanlığı Orman Genel Müdürlüğü Milli Parklar Dairesi Başkanlığı’nın bir taşra birimi durumundadır.

   Bu Milli Parkımız; Ege Bölgesi Manisa ili sınırları içersinde, Gediz vadisinde, 1.500 m yükseltisi ile 10-15 derece serinletici özelliğe sahip, doğu-batı istikametine uzanan, ortalama olarak 9,5 km uzunluğunda,  8,7 km genişliğinde,  5.505 hektar genel alana sahip olup; Manisa iline 24 km ve İzmir iline ise  41 km uzaklıktadır.

Ulaşım

   Milli Parka ve Atalanı dağ dinlenme kampı  tesislerine Manisa’dan 20 km.si asfalt ve 4 km.si stabilize toplam 24 km.lik yol ile her mevsim ve her çeşit araçla ulaşım olanaklıdır.

   Ayrıca İzmir-Ankara devlet karayolunun Sütçüler köyü  sapağından ve Beşpınar köyü üzerinden 12 km.si stabilize ve 5 km.si ham orman yolu olmak üzere, toplam 17 km.lik bir yol ile yine Atalanı dağ dinlenme kampı tesislerine ulaşılabilmektedir. Bu yol Ankara-İzmir asfaltına bağlanmıştır.      

   Karadağ’a Atalanı’ndan yapılan gezi patikası ile doğa içinde gezinerek 1 saatte ulaşmak olanaklıdır. Karadağ’a yer alan eski patikalardan yararlanılarak, doğudaki Sülüklü Göl yada tarihi mitolojik kalıntıların bulunduğu Yarıkkaya mevkiine de ulaşılabilir. Atalanı’ndan  diğer bir toprak yol ile doğuya doğru gidilerek, bu yoldan Milli Parkın içindeki tek yerleşim noktası olan Ayvacık köyüne sonra da, ilerideki Paşaini mevkiine ve yine bu yoldan ayrılarak, güneye, Milli Park dışındaki Uzunçınar köyüne gidilebilir.      

   Ayrıca, İç Anadolu’yu Ege Bölgesi’ne  bağlayan Uşak demiryolu hattı ile, Marmara Bölgesi’ni bağlayan Balıkesir hattı Manisa’da birleşirler.

   Akdeniz Bölgesi’nin batı kesimini Ege Bölgesi’ne bağlayan Isparta, Burdur, Denizli, Aydın demiryolu hattı, İzmir’den sonra Manisa’ya gelir.

   Hava ulaşımı ile İzmir’den gelen ziyaretçiler, demiryolu ve karayoluyla Manisa’ya ulaşabilirler.

Park Kaynakları

   Spil Dağı Milli Parkı, kanyon vadileri, dolin gölleri, lapyaları ve mağaraları ile yurdumuzun olağanüstü güzellikteki milli parklarımızdandır. Gediz Ovası’nın 60 m.lik seviyesinden başlar, Manisa’nın güneyinde, birdenbire bir duvar gibi yükselir. Bu yükseklik 3 km gibi çok kısa bir yatay uzaklık içinde, Karadağ’da 1.517 m.yi bulur. Dağın dört tarafında derin vadiler içinde dere yatakları uzanır. Dere suları yüzyıllar boyu kraterleri eritip yararak, yer yer dik duvarlı kanyon vadiler ortaya çıkarmışlardır. Kanyonların en büyüğü Çaybaşı deresinden yukarıya doğru tırmanılınca görülür.

   Milli Parkın doğusunda 600 m. yükseklikte bulunan ve içi tamamen sülüklerle dolu olan Sülüklü Göl de kalkerlerin erimesiyle oluşmuştur. Bu göl bir-iki metre derinlikte ve 100 m çapında bir dolin gölüdür. Yine suların, kalker serilerinin altını eritip oymaları ile çok sayıda inler oluşmuştur. Bunların en büyüğü Paşaini’dir. Milli Parkın doğu ucunda, sıcaklığı en az 21 dereceye kadar yükselen ılıca mevcuttur.

   Spil Dağı, flora (bitki örtüsü) yönünden çok zengindir. Egemen ağaç türü; 600 m. rakıma kadar kızılçam, daha yukarıda ise karaçamdır. Sarı meşe, karışık olarak bulunur. Dere yataklarında çınarlar, alt florada ise meşe türleri, sürüngen ardıç, laden, funda, defne, mersin, berberis, otsu bitkilerden geven, buğdaygillerden çayır otları, eğrelti otları, sütleğen, ballıbabagiller, gül şeklindeki (kırmızı, pembe renkli) şakayıklar egemendir. Osmanlı İmparatorluğu’nda bir döneme ismini veren lalelerin Manisa Dağı’nda görüldüğü iddia edilmektedir. Zira Osmanlı İmparatorluğu döneminde Manisa, şehzadeler şehri idi. Laleler küçük orman açıklarında, dere tabanlarının düzlüklerinde doğal olarak kümeler halinde gelişmektedir. Ayrıca sümbül, çiğdem, siklamen, yabani karanfil, glayöl, menekşe, papatya ve gelinciklerle 70 kadar şifalı bitki bulunmaktadır.

   Milli Park, yaban hayatı ve hayvanları yönünden de oldukça zengindir. Yapılan araştırmalarda tavşan, tilki, domuz, sansar, sincap, az miktarda kınalı ve çil kekliğe rastlanmıştır. Yırtıcı kuşlardan doğan, atmaca, kartal, akbaba ve ötücü kuşların çok çeşitli türleri bulunmaktadır. Geyik koruma ve üretme alanında birkaç geyik bulunmaktadır. Ayrıca Muradiye Keklik Üretme İstasyonu’nda üretilen halkalı sülünler, Milli Parkın korunabilen alanlarına salınmışlardır. 

Spil Dağı Tarihçesi

   Mitolojiye göre Spil Dağı ismini, Anadolu’nun eski tanrıçası Kybele (Spilene)’den almıştır. Spilene tüm tanrı ve tanrıçaların anası olduğu gibi, yeryüzündeki bitkilerin, yabani hayvanların ve insanların da bereket tanrıçasıdır. Akpınar mevkiinde kaya üzerine oyulmuş rölyefi vardır.

Diğer bir kaynağa göre; Spil Dağı’na Spilos isminin verilmesi Frigya’lılar dönemine rastlar.

Frigya Kralı Menos’un kızı olan Sibel’in bu dağa atılarak vahşi hayvanlar tarafından büyütülmesinden dolayı Spilos ismi verilmiştir.

   Daha sonra Frigya Kralı Tantalas, burada Tantalas Kalesi’ni yaptırmıştır. Ancak Kral, kalenin bitmesine şerefine, tanrılara verdiği ziyafette oğlunu kurban etmiş ve tanrılar da onu, çenesi hizasına kadar su içinde bir kazığa bağlatarak , dünya nimetlerinden bir daha yararlanamayacak şekilde cezaya çaptırmışlardır.

   Ağlayan Kaya olarak bilinen yer ise; mitolojiye göre 14 güzel çocuğunun kıskançlık nedeniyle, Apollo ve Artemis’in anneleri Leto tarafından öldürülmesi sonucu, çocuklarının ardından ağlayan Niobe’ye aittir.

   Milli Parkın Dulkadın mevkiinde bulunan mağaralar, eskiden insanlara mesken olmuştur. Bugün Manisa müzesindeki el baltaları, bu dağın tarih öncesi yaşantısını aksettirir. Parkın içindeki Kybele rölyefi ise, tanrı ve tanrıçaların yeryüzündeki tüm bitki ve insanların anası olduğunu belirtmek amacıyla Frigyalılar tarafından yaptırılmıştır.

   Yine Milli Park içindeki Tantalas Kalesi; mitolojiden sağlanan bilgilerle, M.S. 1880’de Karl HUMMAN tarafından yapılan kazılar sonucunda ortaya çıkarılmıştır.

   Manisa şehri ilk kez Spil Magnesi ismiyle, Truva savaşında yenilerek Girne’ye inen Magnetler tarafından kurulmuştur.

   Çevreye M.Ö. 1450-1200 arasında Hititler egemen olmuştur. Sonraları İyonlar ve Frigyalılar bölgeye gelmiş ve Tantalas Kalesi’ni yapmışlardır.

Konaklama Olanakları

   Konuklar Atalanı yerleşim alanında yer alan dinlenme evlerinde, Manisa Orman İşletme Müdürlüğü’ne başvuru ile önceden rezervasyon yaptırmak kaydıyla, yılın her mevsiminde kalabilirler. Atalanı ve Çampınar kır gazinolarından yaz aylarında, sıcak ve soğuk içecek gereksinimlerini karşılayabilirler. Park içinde ve 5 km uzaklıktaki Ayvacık ve Beşpınar köylerinden taze yumurta, süt, peynir ve tereyağı temin etmeleri olanaklıdır. 1 Temmuz - 1 Eylül arasında birer haftalık dönemler halinde tabldotlu halka açık kamp uygulaması vardır.

   Her yıl yapılan bakım, onarım ve yatırım çalışmaları ile bu seçkin Milli Parkımızın hizmet düzeyi yükseltilmeye çalışılmaktadır.

Kaynak : Spil Dağı Milli Parkı Broşürü
T.C. Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığı

Orman Genel Müdürlüğü

Derleyen: Berkin AYDOĞMUŞ, TA3J
Turgutalp Köyü / Spil Dağı, 8 Eylül 2002